بیلبوردهای مشهد: شلوغ، خراب و بی‌نظم

محسن سراجی/طراح تماتیک و مدیر خلاقیت

وقتی باندبازی و ضعف نظارت، شهر را قربانی می‌کند

بیلبورد، ابزار مهم تبلیغات شهری و بخشی از هویت بصری شهر است. اما در مشهد، وضعیت بیلبوردها چیزی جز آشفتگی و هرج‌ومرج نیست. فونت‌های بی‌کیفیت، تصاویر تکراری، جایابی نامناسب و نصب بی‌قاعده، نه پیام تبلیغاتی را منتقل می‌کند و نه چشم‌انداز شهری را زیبا می‌سازد. نتیجه، تجربه بصری خسته‌کننده و تصویر شهری آسیب‌خورده برای شهروندان و گردشگران است.

یکی از دلایل اصلی، ضعف شدید نظارت شهرداری و سازمان ارشاد اسلامی است. بسیاری از بیلبوردها بدون هماهنگی با اصول زیبایی‌شناسی، هویت بصری شهر یا حتی قوانین اولیه تبلیغات، نصب می‌شوند. در بسیاری موارد، باندبازی و رانت‌های پشت پرده باعث می‌شود برخی تبلیغات ترجیح داده شوند، بی‌آنکه استانداردها رعایت شود. این وضعیت نه تنها عدالت شهری را زیر سؤال می‌برد، بلکه کیفیت و خلاقیت در تبلیغات را به حاشیه رانده است.

عامل دیگر، عدم توجه به فرهنگ و هنر محلی است. مشهد شهری با پیشینه غنی هنری و فرهنگی است، اما بیلبوردها اغلب به قالب‌های تکراری و تجاری محدود شده‌اند و هیچ تلاشی برای جذب خلاقیت هنرمندان محلی و هماهنگی با فضای شهری صورت نمی‌گیرد. ضعف مدیریت و تغییرات سریع و بدون برنامه‌ریزی در محتوا و طراحی، آشفتگی بصری را تشدید می‌کند.

در نهایت، آشفتگی بیلبوردهای مشهد نشان می‌دهد که باندبازی، ضعف نظارت و بی‌توجهی به هنر و هویت شهری چگونه می‌توانند ابزارهای تبلیغاتی را به ضدخدمت شهری بدل کنند. اگر نظارت جدی، چارچوب‌های طراحی هوشمند و مشارکت خلاقانه هنرمندان محلی ایجاد نشود، این آشفتگی ادامه خواهد یافت و منظر بصری شهر همچنان قربانی سیاست و رانت خواهد شد.

مقالات

فسیل‌های دوست‌داشتنی

محسن سراجی / مدیر خلاقیت و آینده پژوه نقدی بر پیشکسوتانی که به روز نیستند … پیشکسوتی در هنر، اگر با یادگیری مستمر همراه نباشد، از سرمایه به مانع تبدیل می‌شود. تجربه‌ای که به‌روز نمی‌شود، هرچند محترم و حتی دوست‌داشتنی باشد، در عمل می‌تواند به اکوسیستم خلاقیت آسیب بزند. مسئله، سن یا سابقه نیست؛ مسئله توقف […]

“ساختار و مبانی طراحی پارک‌های موضوعی” منتشر شد

پس از بیش از دو سال تلاش جمعی، کتاب "ساختار و مبانی طراحی پارک‌های موضوعی"، دومین اثر از مجموعه کتاب‌های طراحی تم پارک‌ها، ترجمه و توسط انتشارات سخن گستر منتشر شد.

چرا انجمن‌های ادبی و هنری کارکرد خود را از دست دادند؟

یکی از عوامل اصلی این افول، تحولات ساختار حکمرانی فرهنگی در ایران است. در سال‌های گذشته، تمرکز سیاست‌گذاری فرهنگی در نهادهای دولتی و شبه‌دولتی، عملاً عرصه فعالیت انجمن‌های مستقل را محدود و نقش آنها را به واحدهای اجرایی و برنامه‌محور تقلیل داده است.

صنایع خلاق؛ بنیان‌های مفهومی و کارکردی در ساختار اقتصاد خلاق

بر اساس تعاریف سازمان یونسکو و کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (UNCTAD)، صنایع خلاق مجموعه‌ای از فعالیت‌های اقتصادی هستند که ریشه در خلاقیت فردی و مهارت دارند و از طریق تولید و بهره‌برداری از دارایی‌های فکری، هم ارزش فرهنگی و هم ارزش اقتصادی ایجاد می‌کنند.