نسل Z: خلاقیتی که بازار هنوز آن را نمی‌فهمد

محسن سراجی | طراح تماتیک و مدیر خلاقیت

نسل Z مشهد با زبانی تازه وارد عرصه هنر شده است؛ زبانی که بیش از تکیه بر فرم‌های سنتی، بر تجربه، روایت شخصی و ارتباط با زندگی شهری مبتنی است. این نسل، هم تولیدکننده و هم مخاطب است و مرز میان خلق، انتشار و مصرف را به‌طور بنیادین جابه‌جا کرده است. اما بازار هنر مشهد هنوز با این تغییرات هم‌گام نشده و بسیاری از آثار این نسل، یا نادیده گرفته می‌شوند یا تنها به‌عنوان «محتوای مصرفی» دیده می‌شوند و از حمایت و ارزش‌گذاری واقعی محروم می‌مانند.

یکی از چالش‌های اصلی نسل Z در مشهد، ناهمخوانی میان سرعت تولید و منطق بازار است. بازاری که هنوز بر اعتبارهای گذشته، نام‌های تثبیت‌شده و ساختارهای بسته تکیه دارد، توان درک فرم‌های نو، مدیوم‌های دیجیتال و روایت‌های شهری را ندارد. نتیجه آن، محدود شدن خلاقیت و کاهش امکان تجربه‌گری است؛ بسیاری از هنرمندان جوان پیش از آن‌که فرصت خطا و کشف داشته باشند، ناچار به انطباق با الگوهای قدیمی می‌شوند.

مسئله دیگری که نسل Z مشهد را تحت فشار قرار می‌دهد، ناپایداری اقتصادی و فقدان مسیر حرفه‌ای روشن است. انتظار نوآوری دائمی در کنار نبود حمایت نهادی، به فرسودگی، پراکندگی استعدادها و مهاجرت ایده‌ها می‌انجامد. سوء‌فهم خلاقیت نیز به چالش تبدیل شده است: کنش‌های هنری نسل Z به دلیل صراحت، سرعت و ارتباط با شبکه‌های اجتماعی گاه سطحی یا زودگذر تلقی می‌شوند، در حالی که این ویژگی‌ها بخشی از منطق زیست‌جهان این نسل و هویت شهری معاصر است. نادیده گرفتن این منطق، به حذف یک زبان خلاقانه در شهر می‌انجامد، نه نقد آن. بازار هنر مشهد اگر نتواند خود را با این تحولات تطبیق دهد، نه‌تنها نسل Z، بلکه آینده اکوسیستم خلاق شهر را از دست خواهد داد. گفت‌وگوی بین‌نسلی، بازتعریف معیارهای ارزش‌گذاری و ایجاد مسیرهای حمایتی تازه، تنها راه حفظ پویایی هنر و خلاقیت در مشهد است.