جستجو در هنر مشهد

محمدرضا شجریان 57

محمدرضا شجریان

موسیقی سنتی ایران، خواننده، پژوهشگر موسیقی

  • مشهد
  • متولد ۱۳۱۹–۱۳۹۹
  • فعال

بیوگرافی

محمدرضا شجریان (۱ مهر ۱۳۱۹، مشهد ـ ۱۷ مهر ۱۳۹۹، تهران)، خواننده و پژوهشگر آواز دستگاهی ایران، از مهم‌ترین چهره‌های موسیقی ایرانی در سده معاصر بود. او آموزش آوازی را از کودکی و با تلاوت قرآن نزد پدرش آغاز کرد؛ سپس آشنایی با موسیقی نواحی خراسان، ردیف موسیقی ایرانی و استادان آواز، مسیر هنری او را شکل داد.

از رادیو خراسان تا صحنه‌های جهانی

شجریان از سال ۱۳۳۸ همکاری خود را با رادیو خراسان آغاز کرد و در دهه‌های بعد با برنامه گل‌ها و سپس کنسرت‌ها و ضبط‌های متعدد به یکی از شاخص‌ترین خوانندگان موسیقی سنتی بدل شد. او از شیوه آوازی استادانی چون عبدالله دوامی، نورعلی برومند، اسماعیل مهرتاش و احمد عبادی تأثیر پذیرفت و با پرویز مشکاتیان، محمدرضا لطفی و حسین علیزاده همکاری‌های اثرگذار داشت.

میراث هنری

وی در کنار خوانندگی، به خوشنویسی، پژوهش در شیوه‌های اجرای آواز و ساخت ساز علاقه داشت. دریافت نشان پیکاسو در سال ۱۹۹۹ و مدال موتسارت یونسکو در سال ۲۰۰۶ از جمله افتخارات بین‌المللی ثبت‌شده برای اوست. پیوند آغاز مسیر شجریان با مشهد و آواز خراسان، جایگاه او را در حافظه فرهنگی این شهر ویژه می‌کند.

آثار و فعالیت‌ها

گزیده‌ای از آثار و همکاری‌ها

  • آلبوم «بیداد»؛ آواز محمدرضا شجریان، آهنگسازی پرویز مشکاتیان.
  • «دستان» و «نوا مرکب‌خوانی»؛ از آثار شاخص در روایت موسیقی دستگاهی.
  • «شب، سکوت، کویر»؛ پروژه موسیقایی با محوریت موسیقی نواحی خراسان، همکاری با کیهان کلهر.
  • «سپیده»، «آستان جانان»، «دلشدگان»، «در خیال» و «فریاد»؛ از اجراها و آلبوم‌های شناخته‌شده.
  • فعالیت‌های آموزشی، پژوهشی و ساخت ساز در کنار اجرای آواز ایرانی.

منابع معتبر

اعتبار عکس پرتره: حامد ملک‌پور / خبرگزاری تسنیم، Wikimedia Commons، مجوز CC BY 4.0؛ عکس واقعی سیاه‌وسفید.

دیدگاه